Vitamine D

in de Lente

Maakt je lichaam het

al zelf aan?

De eerste terrasjes zitten vol

en de winterjas mag eindelijk open. Het voelt alsof de batterij weer wordt opgeladen. Maar terwijl je geniet van die eerste zonnestralen op je gezicht, vraagt je lichaam zich af: waar blijft de vitamine D?

Het voelt logisch: meer zon betekent toch automatisch meer vitamine D? Toch ligt dat biologisch net even anders. In Nederland duurt het vaak tot diep in het voorjaar voordat de zon hoog genoeg staat om echt vitamine D aan te maken. De lente is daarom een fascinerende, maar ook verraderlijke overgangsperiode voor je lichaam.

 

TL;DR: Vitamine D & De Lente ☀️

  • De paradox: Je krijgt in de lente meer energie door daglicht (serotonine), maar dat betekent niet dat je al vitamine D aanmaakt.
  • De winterdip: Aan het begin van de lente is je vitamine D-voorraad op z’n allerlaagst, terwijl de zon in Nederland tot eind april vaak nog te zwak is.
  • De schaduw-regel: Is je schaduw langer dan jijzelf? Dan staat de zon te laag en maak je geen vitamine D aan. Pas als je schaduw korter is dan jij, gaat de productie in je huid echt van start.
  • Advies: Geniet van het licht voor je humeur, maar blijf tot mei supplementen slikken om je voorraad weer op peil te krijgen.
Infographic van Cecilia van Stressst over vitamine D aanmaak in de lente, de invloed van de atmosfeer op UVB-straling en de schaduw-regel.

De lente-paradox: waarom je gevoel je fopt

Het is een vreemde gewaarwording: je krijgt weer zin in het leven, maar je vitamine D-voorraad is op dit moment waarschijnlijk op zijn allerlaagst. Hoe kan dat?

Licht voor je humeur

Zodra het lichter wordt, maken je hersenen direct serotonine (het gelukshormoon) aan via je ogen. Je voelt je fitter en vrolijker.

Kracht voor je vitamine D

Je huid heeft echter specifiek UVB-straling nodig om vitamine D te maken. In maart en begin april is de zonkracht in Nederland vaak nog te zwak (onder de 3) om door de atmosfeer heen te breken.

Je batterij voelt alsof hij oplaadt door het licht, maar de brandstof (vitamine D) wordt op dat moment nog niet bijgevuld.

 

 

Waarom je lichaam in de winter

Vitamine D verliest

In de wintermaanden staat de zon in Nederland te laag aan de hemel. Het zonlicht moet door een te dikke laag atmosfeer, waardoor vrijwel alle UVB-straling onderweg wordt gefilterd.

Omdat je huid maandenlang nauwelijks vitamine D kan aanmaken, leeft je lichaam van de voorraad die je in de zomer hebt opgebouwd. Aan het einde van de winter (maart/april) is die reserve vaak volledig opgebruikt. Juist wanneer de lente begint, zit je dus op je dieptepunt.

De simpele regel: kijk naar je schaduw

Er is een verrassend eenvoudige manier om te zien of de zon krachtig genoeg is voor je huid: kijk naar je schaduw.

  • Is je schaduw langer dan jijzelf? Dan staat de zon nog te laag en maakt je huid nauwelijks tot geen vitamine D aan.
  • Is je schaduw korter dan jijzelf? Dan staat de zon hoog genoeg en kan de productie beginnen.

In Nederland gebeurt dit meestal pas vanaf eind april tot september, en dan vooral tussen 11:00 en 15:00 uur.

 

Een vergelijking van de schaduw-regel voor vitamine D: links een lange schaduw (geen aanmaak) en rechts een korte schaduw (wel aanmaak) van Cecilia van Stressst in een lentepark.

Checklist:

Heb jij in de lente extra Vitamine D nodig?

 

Loop deze punten langs om te bepalen of je nog even moet blijven aanvullen:

=

De schaduw test

Is je schaduw tussen de middag nog langer dan jijzelf?

=

Binnenwerk

Zit je op de zonnige uren (11:00 – 15:00) meestal binnen?

=

Huidtype

Heb je een getinte of donkere huid? (Je hebt dan meer zonkracht nodig).

=

Leeftijd

Ben je een vrouw boven de 50 of een man boven de 70?

=

Klachten

Voel je je ondanks het mooie weer toch futloos of spierpakket?

Scoor je op één of meer van de bovenstaande punten? Blijf dan in ieder geval tot mei een supplement slikken. Zo overbrug je de periode totdat de zon sterk genoeg is om het stokje over te nemen.

 

Geïllustreerde Cecilia van Stressst met gesloten ogen genietend van zonlicht in een veld met roze bloemen, draagt een beige bloemetjesblouse.

Conclusie

De lente voelt als een nieuw begin, maar je biologie loopt vaak een stapje achter op je gevoel. Geniet volop van de eerste zonnestralen voor je humeur en je energie, maar vertrouw er nog niet op voor je vitamine D.

En als je twijfelt? Kijk gewoon even naar je schaduw. Je lichaam volgt nog altijd dezelfde natuurwetten als duizenden jaren geleden.